Exact Online koppelen met ChatGPT: wat kan er met MCP?

Hoe koppel je Exact Online aan ChatGPT?

Met een eigen app in developer mode. Volgens OpenAI geeft developer mode volledige ondersteuning voor MCP, het Model Context Protocol, inclusief tools die schrijven. Je zet het aan onder Settings, Security and login, en maakt daarna op de pagina Plugins een app aan met het adres van je MCP-server. ChatGPT ondersteunt daarbij streaming HTTP en SSE.

Drie details uit de documentatie van OpenAI bepalen de inrichting:

• Apps uit developer mode werken alleen op ChatGPT in de browser, niet in de mobiele app.
• Bij Business kan een gepubliceerde app niet worden bijgewerkt. Een nieuwe tool betekent de app opnieuw aanmaken en publiceren.
• Bij Enterprise en Edu haalt de admin wijzigingen op met Refresh. Nieuwe tools staan dan standaard uit en gewijzigde tools verschijnen als diff.

Exact levert geen MCP-server. Een zoekopdracht op "MCP" en "ChatGPT" in de kennisbank van Exact Online gaf op 3 oktober 2026 nul resultaten. De server wordt dus gebouwd op de REST API van Exact, met een eigen app-registratie.

Waarom zijn er twee OAuth-verbindingen?

Omdat geen van beide kanten een verbinding zonder gebruiker toestaat. ChatGPT ondersteunt geen client credentials, service accounts of eigen API-sleutels richting een MCP-server. Exact ondersteunt alleen authorization code en implicit, ook geen client credentials. Er zijn dus twee verbindingen, allebei op naam van een gebruiker.

Bij de eerste login kiest de gebruiker in het toestemmingsscherm van Exact welke administraties de app mag zien. Een aanroep op een andere administratie geeft "User division is not within division scope". Het refresh token staat volgens Exact voor de rechten van die gebruiker. Het hoort versleuteld bij de MCP-server te staan; ChatGPT ziet het nooit.

OpenAI wijst op één valkuil aan de eerste kant. Geeft de MCP-server geen refresh tokens uit, of staat offline_access niet in zijn metadata, dan verliest ChatGPT de toegang zodra de eerste autorisatie verloopt. De gebruiker logt dan steeds opnieuw in, ook als het token van Exact nog geldig is.

Wat kan ChatGPT lezen uit Exact Online?

Alles waarvoor de REST API een endpoint heeft, binnen de scopes van de app en de rechten van de gebruiker. Een set tools voor debiteurenbeheer:

Een tool krijgt een naam, een beschrijving en een invoerschema. Een tool die alleen leest, krijgt readOnlyHint; zonder die annotatie behandelt ChatGPT hem als schrijvende tool en vraagt het bij elke aanroep om bevestiging.

{
  "name": "ouderdom_debiteuren",
  "description": "Gebruik dit voor vragen over achterstallige debiteuren. Geeft per klant het openstaande bedrag per ouderdomsgroep.",
  "inputSchema": {
    "type": "object",
    "properties": { "minimaal_bedrag": { "type": "number" } }
  },
  "annotations": { "readOnlyHint": true }
}

Daarnaast kent MCP een veld instructions voor de hele server. OpenAI adviseert de eerste 512 tekens zelfstandig leesbaar te houden. Daar staat bijvoorbeeld dat alle tools één budget van 60 calls per minuut delen en dat een overzicht van alle klanten via ouderdom_debiteuren gaat en niet klant voor klant.

Kan ChatGPT ook schrijven in Exact Online?

Ja, met bevestiging. SalesInvoices neemt een POST aan met de verplichte velden Journal en OrderedBy. Wie geen factuur naar de klant wil sturen, gebruikt volgens Exact SalesEntries, met de verplichte velden Customer, Journal en SalesEntryLines. SalesOrders vraagt OrderedBy en minstens één orderregel.

In ChatGPT gelden voor een eigen app deze regels, volgens de documentatie van OpenAI:

• Een schrijvende tool vraagt standaard om bevestiging. De gebruiker ziet de volledige JSON van de invoer voordat hij goedkeurt.
• Een gebruiker kan een goedkeuring onthouden voor de rest van het gesprek. In een nieuw gesprek vraagt ChatGPT opnieuw.
• Een tool die ten onrechte readOnlyHint draagt, kan toch schrijven. OpenAI noemt dat zelf als risico.
• Prompt injection via een andere bron, zoals een e-mail, kan ChatGPT tot een schrijfactie verleiden die de gebruiker niet bedoelde.

De harde grens ligt daarom buiten ChatGPT. Een app met alleen leesscopes in Exact krijgt geen schrijvende tools in de MCP-server. Een app die mag schrijven, krijgt precies de tools die nodig zijn, en de MCP-server logt elke aanroep met gebruiker, invoer en het antwoord van Exact.

Hoeveel calls kost een vraag?

Exact telt 60 calls per minuut en 5.000 per dag, per app en per administratie. Elk antwoord bevat X-RateLimit-Minutely-Remaining, zodat de MCP-server ziet hoeveel ruimte er nog is. Boven de grens geeft Exact HTTP 429. Meer over die limieten staat in Exact Online API limieten.

Een rekenvoorbeeld met de vraag "welke klanten zitten boven hun kredietlimiet?" bij 450 debiteuren:

• Klant voor klant: per debiteur één call naar crm/Accounts en één naar ReceivablesList is 450 × 2 = 900 calls. Bij 60 per minuut duurt dat 15 minuten, en het kost 18 procent van het dagbudget voor één vraag.
• In bulk: AgingReceivablesList met 450 regels bij 60 per pagina is 8 calls (7,5 naar boven afgerond). crm/Accounts met $select op ID, Name en CreditLineSales is nog eens 8 calls.
• Samen 16 calls. Dat past in één minuut, en de MCP-server vergelijkt saldo en limiet zelf voordat ChatGPT het antwoord krijgt.

De beschrijving van de tool en het veld instructions sturen ChatGPT naar de tweede route. Krijgt de MCP-server toch een 429, dan geeft hij ChatGPT een melding met de wachttijd in plaats van de aanroep eindeloos te herhalen. Exact blokkeert een sleutel een uur na 10 fouten per uur op hetzelfde endpoint, en 400, 401, 403 en 404 tellen daarbij mee. Hoe zo'n budget per vraag wordt uitgerekend, staat in doorvoer berekenen.

Wat betekent dit voor je koppeling?

Een koppeling tussen Exact Online en ChatGPT draait op dezelfde REST API, dezelfde OAuth-tokens en dezelfde limieten als de koppeling tussen Exact en je webshop. Wij bouwen de MCP-server met de tools die bij jouw vragen horen, met de bulkroutes en rekensommen in code, en hosten en bewaken hem daarna. Verandert Exact een endpoint of OpenAI de eisen aan apps, dan passen wij de server aan.

In het dashboard staat per aanroep welke gebruiker welke tool gebruikte en wat Exact teruggaf. Wat we verder met Exact koppelen staat op Exact Online koppelen aan je webshop, het overzicht van alle stromen op koppelingen. Vertel welke vragen je in ChatGPT aan Exact wilt stellen, dan hoor je welke endpoints en scopes daarvoor nodig zijn.